tlo
MojaRafa.pl » Oświetlenie akwarium

Początek jest zawsze łatwy, problemy zaczynają się później.
Początek jest zawsze łatwy, problemy zaczynają się później.
Początek jest zawsze łatwy, problemy zaczynają się później.

Oświetlenie akwarium

Oświetlenie akwarium morskiego

Oświetlenie jest niezwykle ważne w każdym niemalże akwarium morskim. Dzieje się tak zarówno ze względów estetycznych, jak i dlatego, że właściwie dobrane światło jest niezbędne dla
poprawnego rozwoju bezkręgowców i ryb.
Nie można osiągnąć zadowalających efektów przy źle dobranym oświetleniu. W warunkach naturalnych następuje głęboka penetracja wody przez promienie
słoneczne. Jednocześnie woda morska działa jak filtr barwny i sprawia, że nawet na małych głębokościach światło jest bardzo mocno przesunięte w stronę koloru niebieskiego.

Z tego względu
w akwarystyce morskiej używa się bardzo efektywnych źródeł światła o podobnej barwie.
Niebieski kolor odbiera się jako kolor zimny, w przeciwieństwie do żółtego, który odbierany jest jako
bardzo ciepły. Wyraża to parametr temperatury barw.
Temperatura barw na poziomie 4000 – 5000 stopni Kelwina odpowiada światłu dziennemu i jest to światło zbyt ciepłe (zbyt żółte), by
mogło być wykorzystane w akwarium morskim.
W akwarystyce morskiej najczęściej używa się dwóch źródeł światła – oświetlenia jarzeniowego oraz żarników metalhalogenowych (Hqi). Oświetlenie
żarówkowe, Hql czy halogenowe nie są często spotykane. Oświetlenie Hqi jest najbardziej popularną metodą oświetlenia akwariów rafowych.
Do wyboru są żarniki 70, 150, 250, 400 i 1000 W.

Najczęściej stosuje się te o mocy 150 i 250 W. Mniejsze są mało ekonomiczne – ich cena jest porównywalna z żarnikami 150 W. Z kolei żarniki większej mocy (400 i 1000 W) używane są
niezwykle rzadko, w związku z wysokim poborem mocy, jak też efektywnością właściwą dla bardzo dużych (i wysokich) zbiorników.
Jeśli chodzi o temperaturę barw, to najbardziej popularne
mają ok. 10.000 Kelwina. Tutaj nie warto eksperymentować. Żarniki Hqi powinny pochodzić od znanego producenta. Nie mogą nosić śladów użytkowania, czyli przydymień na końcach żarnika.
Miejscowe zmatowienia szkła są naturalnym śladem związanym z procesem produkcyjnym. Przy wkładaniu żarnika nie wolno dotykać go gołymi palcami, gdyż drobinki tłuszczu wypalą z czasem na
nim ślady! Jeżeli tak się jednak stanie, żarnik należy przetrzeć spirytusem i po jego odparowaniu zamontować w oprawie.

W sprzedaży istnieje duży wybór opraw do żarników, zintegrowanych
z oświetleniem nocnym i jarzeniówkami. Wybór oprawy zależy od możliwości finansowych i względów estetycznych. Ważne jednak, by zakupiona oprawa posiadała oryginalny szklany filtr UV.
Lampa nie posiadająca tego filtra wydziela znacznie większe ilości promieniowania ultrafioletowego, co może być bardzo szkodliwe dla bezkręgowców. Co gorsze, problemy tego typu mogą
ujawnić się po kilku miesiącach pracy lampy pozbawionej filtra UV.
Po wyłączeniu pracującej lampy Hqi i powtórnym jej włączeniu często nie następuje błyskawiczne zapalenie się żarnika.
Jest to normalny objaw. Lampa musi przestygnąć nim się powtórnie się włączy. Wymiana żarników w akwarium rafowym, powinna następować co 12 – 16 miesięcy (przy bardzo wrażliwych koralowcach
twardych), względnie do 18 miesięcy (przy koralowcach miękkich). W przypadku akwarium z wyłączną obsadą rybną żarniki możemy wymieniać co 16-24 miesięcy.
Jeśli posiadamy dwie lub więcej

lampy Hqi, nie powinniśmy wymieniać żarników jednocześnie, lecz w odstępach 2-3 tygodni. Lampy Hqi do akwarystyki rafowej powinny posiadać specjalną szybę, będącą jednocześnie filtrem
promieniowania UV (nie wystarczy filtr ultrafioletowy znajdujący się na żarnikach Hqi). Szyba taka jest odporna na wysokie temperatury i związane z tym niebezpieczeństwo uszkodzenia przy
zachlapaniu zimną wodą.
Jest to o tyle ważne, że zwyczajna szyba, wykorzystana w oprawie lampy Hqi, mogłaby wręcz eksplodować przy kontakcie z dużo zimniejszą substancją. Lampa powinna
być zawieszona nie niżej, niż 40 – 50 cm nad lustrem wody. Lepiej zawiesić ją trochę bliżej przedniej szyby, co da korzystniejsze oświetlenie zbiornika. Nie można jednoznacznie określić
ile dokładnie instalować źródeł Hqi. Podobnie jest z mocą źródła. Zależy to od zaplanowanej obsady (koralowce twarde są generalnie bardziej światłolubne, niż miękkie koralowce) czy od
wysokości akwarium (wyższe będzie potrzebowało większego źródła światła, by doświetlić dno – np. 80 cm wys. wskazuje na źródło 250 W lub 400 W).
Czas świecenia lamp Hqi wynosi zwykle od
8 – 12 godzin. Nie ma znaczenia kiedy rozpoczyna się sztuczny dzień; czas świecenia można skorelować z tymi porami dnia, gdy możemy najczęściej obserwować zbiornik. Stosowanie oświetlenia
Hqi w akwariach rafowych jest nieodzowne.
W akwariach z wyłączną obsadą rybną nie jest to przymus, jednak lampy takie świetnie eksponują kolory ryb, a cały zbiornik wygląda bardziej
korzystnie.

Drugą metodą oświetlania zbiornika morskiego jest wykorzystanie dostępnych w sklepach jarzeniówek. Plusem tego rozwiązania są tańsze oprawy, możliwość użycia gotowych pokryw
akwarystycznych, jak też fakt wydzielania mniejszej ilości ciepła, niż w przypadku Hqi. Minusem jest to, iż oświetlenie takie jest mniej efektowne a zużycie jarzeniówek jest szybsze.

Aby osiągnąć wystarczającą moc oświetlenia jarzeniowego potrzebnego do akwarium rafowego, należałoby wykorzystać wiele świetlówek na raz – więcej, niż mieści przeciętna, dostępna w
handlu pokrywa. Należy dokładnie policzyć koszt wymiany jarzeniówek, jak też koszt samych opraw. Może okazać się, że oświetlenie Hqi nie jest dużo droższe, a jego zalety – przeważające.

W handlu dostępnych jest wiele jarzeniówek. W akwarystyce morskiej do najpopularniejszych należą szczególnie niektóre modele firmy Philips, posiadające temperaturę barw 10.000 Kelwina i
wysoki współczynnik oddawania kolorów. Są to bardzo niebieskie jarzeniówki, które można połączyć z innymi jarzeniówkami lub oświetleniem Hqi.